Het gebeurt vaak dat gedrag centraal staat in gesprekken of begeleiding: een kind dat boos wordt, zich terugtrekt, vastloopt of overprikkeld raakt.
Uit ervaring weet ik echter: gedrag is bijna nooit het begin. Het is een signaal.
Het echte verhaal ligt vaak eerder, voordat het gedrag zichtbaar werd.
Gedrag verteld iets:
Wanneer iemand zich terugtrekt, boos wordt of vastloopt, betekent dat meestal:
- Iets is te veel geworden
- Iets voelt onveilig of onduidelijk
- Er is spanning opgebouwd die niet meer te dragen is
Het gedrag is dus een reactie op iets wat al eerder gebeurde of speelde.
Door alleen te focussen op het gedrag, mis je vaak wat er echt aan de hand is.
Voorbeelden uit het dagelijkse leven:
- Een kind raakt boos tijdens huiswerk, maar de echte reden is dat hij al moe is en overprikkeld door eerdere activiteiten.
- Een jongere trekt zich terug bij vrienden, niet omdat hij sociaal wil vermijden, maar omdat er signalen waren die hij niet begreep of die hem onzeker maakten.
- Een volwassene heeft een uitbarsting op het werk, maar de oorzaak ligt in een opeenstapeling van kleine stressmomenten gedurende de dag.
In al deze gevallen is het gedrag een laat signaal, geen startpunt.
Waarom kijken naar de oorzaak helpt:
Als je de oorzaak achter het gedrag ontdekt, wordt het mogelijk om:
- spanning tijdig te verminderen
- situaties beter te plannen
- signalen eerder te herkennen
- kleine, haalbare stappen te zetten
Wil je samen naar het gedrag kijken, laat het me weten.